هادى هاشميان
26
كوه توحيد ( بررسى سير زندگي، افكار، آثار و ... سيد العارفين آيت الله سيد على آقا قاضى طباطبايى تبريزى (ره)) (فارسى)
حوزه علميه تبريز در اين دوره به پرورش خوشنويسان ، شاعران ، حكما ، فقها و محدثين شيعى پرداخته است . مدارسى كه در اين دوره تأسيس گرديدند ، به قرار زير مىباشند : 1 - مدرسه طالبيه 2 - مدرسه صادقيه 3 - مدرسه صفويه 4 - مدرسه حاجصفرعلى 5 - مدرسه ميرزاعلىاكبر « 1 » مرحوم شيخآقابزرگ تهرانى شمار علماى قرن دهم در اين حوزه را هفت نفر گزارش مىدهد كه عبارتند از : 1 - ميرزا اويس تبريزى 2 - حسين كربلايى ( مؤلف « الروضاتِ فى مزارات تبريز » ساكن دمشق ) 3 - زينالعابدين تبريزى 4 - عبدالباقى تبريزى 5 - عبدالوهاب تبريزى 6 - ميرقاسم تبريزى 7 - خواجهجلالالدين محمد تبريزى حال آن كه شمار دانشمندان شيعى در قرن يازدهم قريب به سى نفر است . كه فزونى شمار دانشمندان شيعى در قرن يازدهم و قرون پس از آن به سبب رونق حوزه علميه تبريز ، وجود دانشوران فرزانه در اين حوزه است . « 2 » خواجهجلالالدين محمدتبريزى ، مقتول در سال 930 ق . از عالمان فاضل در اين دوره است كه پس از قتل ميرزاشاهحسين ، وزير شاهاسماعيل در سال 929 ق . به مقام صدراعظمى نايل گرديد ، ولى بعد از يك سال شاه اسماعيل وفات يافت و با به دست
--> ( 1 ) - - تاريخ و جغرافى دارالسلطنه تبريز ، نادرميرزا ، ص 153 ، 157 ، 158 و تاريخ مدارس ايران ، ص 06 ، 308 ، همچنين مراجعه شود به « بررسى حوزههاى علميه آذربايجان » ، سه جلد ، هادى هاشميان . ( 2 ) - طبقات اعلامالشيعه ، ج 5 ، ص 91 . .